सजगता (Mindfulness) एक दृष्टीकोन म्हणून:
डॉ. लँगर यांच्या मते, माइंडफुलनेस म्हणजे केवळ ध्यानधारणा करणे नव्हे, तर अवतीभोवती घडणाऱ्या नवीन गोष्टींची जाणीवपूर्वक नोंद घेणे होय. हा सक्रिय दृष्टिकोन माणसाला 'अजाणतेपणा'पासून (Mindlessness) दूर ठेवतो आणि तणाव व थकवा कमी करण्यास मदत करतो.
निवड आणि मानसिकतेची ताकद:
त्यांच्या संशोधनानुसार, जेव्हा वृद्ध व्यक्तींना स्वतःचे निर्णय घेण्याचे स्वातंत्र्य आणि नियंत्रण दिले जाते, तेव्हा त्यांच्या आरोग्यात व आयुष्यमानात लक्षणीय सुधारणा होते.
"काउंटरक्लॉकवाइझ" (Counterclockwise) अभ्यास:
या प्रसिद्ध प्रयोगात काही वृद्ध पुरुषांना २० वर्षे जुन्या काळासारख्या वातावरणात ठेवण्यात आले होते. काही दिवसांतच त्यांच्या दृष्टीमध्ये, स्मरणशक्तीमध्ये आणि शारीरिक ताकदीमध्ये आश्चर्यकारक सुधारणा दिसून आली. यावरून हे सिद्ध होते की वृद्धत्वामुळे येणारे शारीरिक बदल आपण समजतो तितके अपरिवर्तनीय नसतात.
मन आणि शरीराचे एकत्व (Chambermaid Study):
हॉटेलमधील स्वच्छता करणाऱ्या कर्मचाऱ्यांवर (Chambermaids) केलेल्या अभ्यासात असे दिसून आले की, जेव्हा त्यांना जाणीव करून दिली गेली की त्यांचे रोजचे काम हाच एक चांगला व्यायाम आहे, तेव्हा त्यांच्या वजनात घट झाली आणि रक्तदाब नियंत्रणात आला—जरी त्यांच्या प्रत्यक्ष दिनचर्येत कोणताही बदल झाला नव्हता.
भाषा आणि स्वतःची ओळख (Language and Identity):
आपण वापरत असलेली भाषा आणि स्वतःला दिलेली लेबल्स आपल्या क्षमतेला मर्यादित करू शकतात. "मी असाच/अशीच आहे" असा ठाम आणि स्थिर विचार करण्याऐवजी परिस्थितीनुसार जुळवून घेणारा (Adaptive) दृष्टिकोन ठेवणे गरजेचे आहे.
प्रत्येक वर्तनामागे एक कारण असते (Behavior Makes Sense):
कोणत्याही व्यक्तीचे वर्तन त्याच्या स्वतःच्या दृष्टिकोनातून योग्यच वाटत असते. ही बाब समजून घेतल्यास आपण इतरांना दोष देण्याऐवजी त्यांच्या भावना समजू लागतो; ज्यामुळे स्वतःबद्दलची सहानुभूती वाढते आणि नातेसंबंधही सुधारतात.
थोडक्यात सांगायचे तर: आपले जुने समज—मग ते वृद्धत्वाविषयी असोत वा विज्ञानाविषयी—त्यांच्यावर प्रश्न विचारून आपण निरोगी, दीर्घायुषी आणि अधिक उत्साही जीवन जगू शकतो.